| Dit is dan eindelijk het vakantie
verslag van mijn bezoek in Tanzania. Het is een vrij lang verhaal
met hier en daar een fotootje, gebruik de onderstaande lijst om door
te klikken zonder te hoeven scrollen, gebruik de 'Backspace' om weer
terug te komen bij het lijstje. |
|
| Als je op een foto klikt wordt
een grotere foto in een apart scherm getoond. De foto's zijn geschikt
gemaakt voor het internet en dus niet van afdruk kwaliteit. De volgende links zijn ook opgenomen in het verslag, klik erop om ze direct te bekijken. |
Tanzania, mei 2003 |
|
Vanaf Londen naar Dar es Salaam is het iets meer dan negen en een
half uur vliegen. Om een indicatie te geven van Amsterdam naar New
York is slechts zes en half uur. Je stapt uit en de hitte is te
vergelijken met die van de vakantie landen rond de Middellandse
zee, iets waar wij Nederlanders niet aan gewend zijn. |
Koninginnedag en artsen conferentie |
| De volgende dag gaan we Dar
in om boodschappen te doen en uiteraard gaan we echte koffie drinken.
'sAvonds vieren we Koninginnedag met nog zo'n twee honderd gasten
bij de Nederlandse ambassadeur thuis, voor de gelegenheid heb ik mijn
pak aangetrokken waar ik natuurlijk helemaal in wegzweet. We hebben
de oranje bitter gemist, denk ik, omdat we eventjes verdwaald waren,
de haring laten ik me in ieder geval goed smaken terwijl we staan
te praten met andere Nederlanders die werken in Tanzania waaronder
Kitty en Pepijn. V.l.n.r. Ingrid, Belia, Pepijn, Kitty en Siepie. 
Het is intussen één mei, checken 's ochtends vroeg uit en halen Evelien op met wie we de vorige avond afgesproken hadden. Deze dag wordt gevuld met een ook voor mij interresssante conferentie van Nederlandse artsen in Tanzania welke afgesloten wordt met een informeel diner. We verblijven in een hotelletje in de stad om de volgende ochtend eindelijk Dar te verlaten voor het vertrek naar Mikumi. Eerst nog even de koelbox vullen en niet te vergeten, een echte bak koffie drinken. Het heuvelachtige landschap is adembenemend, alles is begroeid en je ziet overal kleine huisjes en lemen hutjes van de lokale bevolking verspreid over het land. We maken onderweg nog een stop voor uiteraard een bak koffie en via Morogoro en het Mikumi National Park komen we in Mikumi aan. Ingrid was nogal sceptisch of we nog wilde dieren zouden tegenkomen in het Park maar uiteindelijk zien we verscheidene olifanten, een paar giraffen, zebra's, antilopen en gazelles. |
Aankomst in Mikumi Health Centre |
| De schemer valt als we het
terrein van het Mikumi Health Centre oprijden
waar de festiviteiten van Labour Day al begonnen zijn. De festiviteiten,
normaal gesproken op één mei de dag van de arbeid, zijn een dag uitgesteld
vanwege mijn komst. Onze komst gaat uiteraard niet onopgemerkt en
nog voor ik de auto ben uitgestapt hoor ik het gejoel van de nonnen
en de andere werknemers van het Health Centre vanuit de aula waar
de festiviteiten plaatsvinden. Eenmaal binnen worden we achter de
'high table' geplaatst en word ik als vertegenwoordiger van het MAF
en natuurlijk broer van 'Docter Ingrid' eventjes in het zonnetje gezet.
Hartstikke leuk natuurlijk maar je voelt je er toch een beetje ongemakkelijk
dit wordt nog eens versterkt door de blikken van de mensen, die lijken
hun ogen niet van je af te kunnen houden iets waar je pas na een aantal
dagen aan gewend raakt. Joelende vrouwen en nonnen bieden mij een taart aan. 
Harry is de 'master of ceremony' en een aantal medewerkers dragen een lied voor speciaal voor mijn komst geschreven. (klik hier om het gedicht in Swahili te lezen.) 
Het bord in de aula met een welkomst boodschap. 
|
Boabab Valley |
| Het is zaterdag ochtend en
het regent. De plannen om een wandeling te gaan maken in Udzungwa
zijn omgegooit en we maken een ritje naar Baobab Valley, onderweg
zie ik voor het eerst bavianen. Terug in Mikumi, voor we gaan lunchen
in een plaatselijke 'restaurant', lopen we even langs Ingrid's werk
voor Jody. Jody werkt als biologe in het Mikumi Park waar ze onderzoek
doet naar bavianen, het team van biologen die zich daar mee bezig
houd maken gebruik van het email adres van het Health Centre, zodoende.
Jody doet haar mail en onderwijl wordt Ingrid weggeroepen voor het
beoordelen van een patient. Na de lunch keuvelen we verder bij en
lopen over het terrein van het Health Centre terwijl we de hond uitlaten.
's Avonds maakt Ingrid een heerlijke maaltijd met als afsluiter een
kop koffie, wat anders, en we breken de fles Bailey's aan die ik tax-free
op Schiphol had gekocht. Baobab valley en een glaasje Bailey's. 
|
Wandeling naar Vidunda |
| De volgende ochtend is het
droog en we besluiten het gister uitgestelde plan alsnog uit te voeren
dus pakken en wegwezen. We rijden Mikumi uit en na een paar kilometer
is de asfaltering overgegaan in een onverharde weg met veel stenen.
Ik heb zoiets van dat wordt een lekke band maar Ingrid scheurt gewoon
door alsof we meedoen aan Paris-Dakar. De hele weg zie je links de
uitgestrekte velden van een suikerriet plantage, rechts de bergen
en aan de weg lopen en wonen de mensen. We naderen een afgesloten
brug waar zich een menigte heeft verzameld en stoppen om uit te stappen.
De weg is omgelegd en gaat dwars door het beekje waar de brug overheen
gaat en, je raad het al, er staat een vrachtwagen vast. De vrachtwagen
kan de kant niet meer opkomen en blokkeert de omleiding. Uiteindelijk
besluit iemand om om de vrachtauto heen alsnog zijn weg te vervolgen
en dat lukt, wij volgen en waande ik me eerst in Paris-Dakar nu lijkt
het wel de Camel-Trophy. Opstopping, heen en terug. 
Na ongeveer twee uur rijden arriveren we bij het park in Udzungwa waarvanuit de wandeling die we willen maken wordt georganiseerd. Onderweg had Ingrid me al gewezen op een waterval waar de wandeling naartoe leidt en dat dat alleen kan met de hulp van een gids. Bezoek aan het park en de gids moeten betaald worden maar nu blijkt dat touristen in dollars moeten betalen (?!). Ingrid wordt gezien als een 'resident' en mag in Tanzaniaanse schillingen betalen maar voor mij moeten we toch echt in dollars betalen die we niet op zak hebben. Na enig aandringen wordt ze doorverwezen naar de directeur van het park maar ook hij kan niet overgehaald worden. Achteraf zegt Ingrid dat ze het gesprek misschien anders had moeten aanpakken .... We rijden terug, Ingrid is meer teleurgesteld dan ik, en besluiten na een drankje (geen koffie) om een andere wandeling te maken. Ze weet van een klein dorpje, Vidunda, meer in de buurt van Mikumi wat via een fraaie wandeling te bereiken is. Eerst moeten we nog langs de brug waar nog een vrachtwagen is komen vast te staan, nu aan de andere kant. Het lijkt mij onmogelijk maar daar gaan we ook weer omheen (rechts van de blauwe vrachtwagen). De wandeling leidt over een steil weggetje de bergen in, het is heet en we kunnen beter spreken over een ware klim. Onderweg komen we ondermeer twee jongens/mannen tegen waarvan de één Ingrid aanspreekt, hij kent haar als arts, de ander moffelt wat spullen weg en als we onze weg vervolgen toont de laatste alsnog hetgeen hij zonet wegmoffelde, een olifante slagtand (!) het moeten er meer geweest zijn. Het uitzicht is werkelijk schitterend, links en rechts horen we in de verte beekjes stromen en als we over de heuveltop zijn doemt het dorpje op in de vorm van enorme bomen, palmen en ander groen waarin het dorp is gelegen. Tegen de achtergrond zie je enorme berg en het enige woord wat ik kon bedenken om het te beschrijven was paradijs. "Het klinkt gek " zegt Ingrid " maar deze wandeling is eigenlijk mooier dan naar die waterval want daar loop je de hele tijd tussen de bomen en zie je weinig van de omgeving.". Vidunda. 
We lopen een klein rondje door het dorpje wat gebouwd is rond een mission, Ingrid wijst me de dispensary (medische hulppost waar onder andere medicijnen verstrekt worden) aan en vraagt of ik er bezwaar tegen heb dat we de nonnen even gedag zeggen. 'Even gedag zeggen' heeft in Tanzania een andere betekenis dan in Nederland weet ik intussen maar ik maak geen bezwaar en we worden zelfs nog aan de 'father' voorgesteld. Doodop en vies van het zweet thuis gekomen besluit ik toch maar een douche te nemen ondanks het bruine kraanwater terwijl Ingrid afspreekt met Jean om te gaan eten bij Genesis. Bij Genesis kun je de beste Tandoori Chicken krijgen van heel Tanzania was mij al verzekerd, ik heb niet durven vragen in hoeveel gelegenheden je Tandoori Chicken kunt bestellen in Tanzania. Enfin, we halen Jean op, zij werkt en woont op het college wat gelegen is tegenover het Mikumi Health Centre, en rijden naar Genesis waar tot hun verbazing de prijzen met 50% gestegen bleken. Ingrid en Jean vinden het erg duur geworden terwijl ik denk: "... voor de prijs van het duurste hoofdgerecht heb je in Nederland niet eens bord soep". Jean komt uit Liverpool en zit in Tanzania via een organisatie die VSO (uitspreken op z'n Engels: vie-es-oo) heet, ze geeft kookles in de Franse keuken terwijl ze eigenlijk bekwaam is in hotel en restaurant management. Ze voelt zich niet zo op d'r plaats en is druk bezig iets anders te vinden. Lekker uit eten, Ingrid, Richard en Jean. 
|
Maandag, Ingrid moet werken |
| Maandag morgen. Ingrid moet
werken en ik had met haar afgesproken om eens een paar dagen met haar
mee te lopen om eens daadwerkelijk te zien wat ze doet. De werkdag
begint altijd met gezamelijk gebed. Na het gebed vindt de overdracht
plaats, tijdens de overdracht geven de clinical officers de statussen
van de diverse patienten door aan de dienst doende arts, Ingrid dus.
Een clinical officer is geen verpleger en geen arts maar zit daartussen
iets wat wij in Nederland (nog) niet kennen. De overdracht en het
gebed worden in Engels gedaan al kan ik niet alles goed verstaan maar
dat komt door de Tanzaniaanse manier van Engels spreken en het feit
dat er zeer zacht gesproken wordt. Het is even wennen, bijna schrikken, om je zusje ook daadwerkelijk als arts aan het werk te zien en het respect wat ze krijgt, zowel van de patienten als het personeel. Bij ieder patient leest ze eerst de medische staat, zoals artsen dat doen, en verteld in een paar woorden aan mij wat er aan de hand is/was terwijl ik schuin achter haar sta. In het Swahili stelt ze de patienten vragen over hun wel en wee, bekijkt meestal het oogwit achter de oogleden en de tong én begint de medische staat bij te werken. Op haar eerste vraag reageren sommige vragend danwel met antwoord naar de Tanzaniaanse zuster/verpleegster die erbij staat waarschijnlijk omdat ze niet verwachten dat een blanke Swahili spreekt maar Ingrid laat zich niet kisten en blijft de mensen zelf in het Swahili aanspreken. Het meisje van zeventien waar Ingrid over schrijft in haar laatste brief wordt ook behandeld, voor en na haar behandeling ligt ze te slapen. Bij de laatste, een zesendertige vrouw mag ik nog een fotootje maken. "Letop hoe blank dit kindje is." zegt Ingrid en vraagt aan haar grote vriendin Sr Cystivia of ze er even bij wilt poseren, als ik er nog sta en Ingrid toch nog even het kindje betutteld heb ik haar op de foto. Ingrid aan het werk op de Maternity Ward en spreekuur op de OPD. 
Ingrid is klaar op deze afdeling en heeft eventjes drie patienten ontslagen. Nu moet ze aan het werk op de OPD, Out Patients Department (in Nederland poli). Als mensen zich komen melden bij het ziekenhuis worden ze eerst op de OPD door een clinical officer gezien en als die niet met zekerheid een juiste diagnose kan stellen dan worden ze door Ingrid gezien. Er zitten al aardig wat mensen te wachten en Ingrid vraagt aan mij of ik er bij wil blijven. Nou hartstikke leuk natuurlijk maar dan word ik wel als student voorgesteld aan de mensen, ook geen probleem. Er passeerd van alles de revue, van geslachts ziekte tot malaria en van long ontsteking alsgevolg van aids tot ouderdoms kwaaltjes in de trant van een pijntje hier en een pijntje daar. Na ongeveer anderhalf uur besluit ik Ingrid toch maar haar alleen aan het werk te laten, niet omdat ik het niet interessant vind maar omdat ik me toch een beetje genant voel alsof ik in het prive leven van die mensen zit te snuffelen. Ik kon ook nog wat werk doen nl. een printertje installeren en daarbij voel ik me natuurlijk als een vis in het water. Dus op de beide laptops die het ziekenhuis rijk is heb ik de printer geinstalleerd die we in Dar Es Salaam hadden aangeschaft. De rest van de middag terwijl Ingrid aan het werk was heb ik nog wat zitten lezen en op haar laptop zitten computeren. 'sAvonds zijn we bij Jean gaan eten. |
Dinsdag, rondleiding met Robert |
| Het is intussen dinsdag en
mijn duim, die ik de eerste dag tussen een schuifdeur van het Bahari
Beach Hotel had laten komen, is steeds meer gaan opzetten doordat
het is gaan ontsteken. Ingrid loopt al twee dagen te opperen dat ik
misschien toch onder het mes moet én ik heb het vermoeden dat ze te
graag in mij vinger wil snijden. In ieder geval is het noodzakelijk
om daar toch wat anti-biotica voor in te nemen, tja en dat haalt de
dokter gewoon eventjes uit de apotheek. Uiteraard wordt dat wel netjes
genoteerd anders klopt straks de inventaris niet, die Ingrid zelf
in een excell sheetje heeft verwerkt en bijhoudt. Tussen de middag eten we de lekkerste andazi van Tanzania met een bakkie thee samen met de collega's van Ingrid. Andazie is een dik vierkant broodje wat smaakt naar donuts, Ingrid meent dat het smaakt naar oliebollen. Nu las ik onlangs een leuke 'wist U dat'; "De donut, uit het engels dough (deeg) nut (noot vanwege het ronde gaatje in het miden), komt oorspronkelijk uit Nederland en stamt af van de oliebol.". Nou Ingrid hebben we allebei gelijk gehad. Voor mijn vertrek vanuit Nederland was mij gevraagd of ik eens wilde kijken of alle materialen en machines van 'the utility centre' nog aanwezig waren. Het ging om o.a. houtbewerkings machines die vanuit Nederland naar Mikumi zijn verscheept voor de bouw van het Mikumi Health Centre. Aangezien ik zelf ooit in de houtbewerking werkzaam ben geweest was ik daar zelf ook wel naar geinterresseerd en samen met Robert en Ingrid zijn we door 'the utility centre' gelopen. Hier staan alle spullen, of bijna alle spullen, die je nodig hebt voor het bouwen van een ziekenhuisafdeling of een staffhuis en behalve de machines zijn de materialen voor de toekomstige operatie zaal ook hier opgeslagen. Wil je hier meer over weten lees dan de geschiedenis van het Mikumi Health Centre. Na 'the utility centre' heeft Robert ons ook het nieuwe staffhuis laten zien wat zo goed als klaar was en intussen opgeleverd is. Daarna zijn we naar het nieuwe nonnen huis gaan kijken wat helemaal achterop het terrein staat, hier moest ik foto's maken van scheurtjes in de muren voor een bouwadviesbureau in Engeland. Dit adviesbureau controleert in opdracht van Memisa of alles wel goed gaat en of de ter beschikking gestelde budgetten ook gebruikt worden waarvoor ze bestemd zijn. |
Woensdag, bezoek dispensary in Msange |
| We maken even een sprongetje
naar de volgende middag. Eén keer in de twee weken gaat Ingrid samen
met een collega naar één van de vele dependances (dispensaries) die
rondom Mikumi gelegen zijn. Vorige week zijn we naar een dispensary
gelopen vandaag rijden we naar de dispensary in Msange en omdat ik
meega is het niet nodig dat er nog een collega mee gaat. Vanuit het
dorp Mikumi draaien we meteen een onverharde weg op en al stuiterend
bereiken we een heuveltop die uitzicht biedt over mikumi. Ik was even
bang dat het zo de hele weg zou gaan maar gelukkig is alleen het eerste
stuk erg hobbelig en rijden we de resterende anderhalf à twee uur
door een geweldige omgeving. We passeren twee dorpjes waarvan er één
bestaat uit louter plaggen hutten die door de rode aarde prachtig
van kleur zijn en de ander heeft een grote 'boarding school' waar
we de volgende dag nog een lunch en rondleiding aangeboden krijgen.
Msange. 
 De dispensary in Msange ligt op een heuveltje net naast het gehucht Msange midden tussen de bergen. Als we arriveren raadt Ingrid de aanwezigheid van een 'father' aan de hand van een auto die geparkeerd staat voor de woning van de nonnen. Hij is van Italiaanse afkomst en verblijft op het terrein van de 'boarding school' waar we net langs gereden zijn. De Italiaanse orde waar hij aan het hoofd staat heeft een groot aantal, of een aantal grote, donateurs en met dat geld financieert hij de bouw en hoopt hij van de dispensary een hospitaal te kunnen maken. Momenteel zijn ze bezig met een afdeling, een operatie zaal en een woning voor een technisch beheerder, nu moet ie nog een arts zo gek zien te krijgen om daar te gaan werken. Ingrid krijgt en passant een baan aangeboden en mompelt naar mij dat ze dat maar eventjes achter de hand houdt voor het geval dat ze over anderhalf jaar niets beters heeft kunnen vinden. We drinken de slapste koffie die ik ooit gedronken heb op met daarnaast een gebakken geklutst ei met verder niets erbij. De father is vertrokken, hij heeft ons uitgenodigt om de volgende dag te komen lunchen. We eten 'savonds met de twee nonnen een heerlijke maaltijd, ze hebben echt hun best gedaan voor ons, en gaan terug naar het huis waar wij die nacht zullen verblijven. De stroom voorziening wordt overdag opgewekt uit zonnen energie en houdt het ongeveer tot een uurtje of negen 'savonds uit waarna er niets anders overblijft dan te gaan slapen. De volgende ochtend eerst het ontbijt, hele slappe koffie én weer een geklutst eitje, we worden verwend. In de dispensary wordt na het bidden door de één van de nonnen eerst een verhaal over longontsteking voorgedragen aan alle patienten die zijn komen opdagen. Ingrid moet eerst de twee opgenomen patienten beoordelen en heeft vervolgens spreekuur, als het spreekuur begint krijg ik een rondleiding over het terrein waarna ik me terugtrek en in het zonnetje lekker ga zitten puzzelen. Het is tegen twaalven als Ingrid komt en we moeten ons nog haasten om op tijd bij de lunch van de Italiaanse priesters te verschijnen in Msolwa. Als we binnenkomen zijn ze net begonnen met eten en wij kunnen meteen aanschuiven. Echte Italiaanse spagetti bolognese met salade en brood, als toetje krijgen we echte espresso gemaakt van de plaatselijke koffie. Na de lunch krijgen we een rondleiding van een priester in spé. |
Donderdag, terug naar Mikumi |
| Ik stel voor om terug te rijden
en Ingrid stemt in. Waar Ingrid als ze zelf rijdt niet blikt of bloost
moet ik aanhoren dat ik voorzichtig moet doen met de auto en natuurlijk
dat ik links moet blijven rijden. Onderweg komen we nog leden van
de Mang'ati tribe tegen, moeder met dochter en zoon, die hun kudde
koeien door het bos loodsen. We besluiten meteen door te rijden naar
het Mikumi National Park om bij Kikoboga nog eventjes een biertje
te drinken. We gaan nog niet zitten en er komt een olifant aanlopen
om bij een vijvertje te gaan drinken, wat een mazzel. 'sAvonds eten
we met Jean bij Tan-Swiss. Mang'ati tribe; zoon, dochter en moeder. Links; Richard poseert terwijl olifant komt drinken. 
 |
Vrijdag, lunchen bij de nonnen |
| Het is de op-één-na-de-laatse
dag en voor mij de laatste dag in Mikumi. Tijdens het fotograveren
van Ingrid's collega's, de medewerkers van
het Mikumi Health Centre, krijgen de nonnen te horen dat ik ga
vertrekken en in allerijl wordt afgesproken om bij hun te gaan lunchen.
Na de lunch worden nog wat kadootjes uitgewisseld, ik had wat kleine
kadootjes meegenomen vanuit Nederland en zij hadden voor mij een stuk
stof en een fles rosé, de laatste werd natuurlijk meteen geopend.
Lunchen bij de nonnen.  Aan het eind van de middag, Ingrid heeft die middag vrij genomen,
vertrekken we naar Vuma
Hill in het Mikumi National Park. Eerst rijden we langs Jody
waar we eventjes wat drinken en dan door naar het tenten kamp. We
zijn ingechecked en hebben de spullen in de tent gelegd als de avond
begint in te vallen. Bij het restaurant drinken we een biertje en
een Bailey's als Ingrid's mobieltje gaat, het is Sister Restituta
en ze is met een chauffeur (driver) opweg naar ons. Restituta was
die dag naar de bischop in Morogoro geweest en hoorde bij terugkomst
dat ik reeds vertrokken was, zonder afscheid van haar te hebben
genomen. |
Safari in Mikumi National Park |
|
'sOchtends ontbijten we om daarna zo snel mogelijk
in de auto te springen om door het park te gaan rijden. We rijden
naar de Hippo pool zien nijlpaarden en tijdens de safari
zien we olifanten, giraffen, impala's, zebra's, een wrattenzwijn,
een jakhals, maribu's en diverse vogels. En als klap op de vuurpijl
zien we een Malachite Kingfisher oftewel een ijsvogel waar we langer
naar kijken dan welk ander beest dat we gezien hebben (?!). Zie je 'm? Bij het pijltje! De ijsvogel of The Malachite Kingfisher (12cm). 
 's Middags rijden we naar Dar Es Salaam en de volgende ochtend vlieg ik weer terug naar Nederland en rijdt Ingrid in d'r eentje terug naar Mikumi. |
t.n.v. Maartense Aid Fund
te Lelystad